Bên thuê nhà không chịu thanh lý hợp đồng cần làm gì?
1. Trường hợp nào cần thanh lý hợp đồng thuê nhà?
Có nhiều tình huống dẫn đến việc phải thanh lý hợp đồng thuê nhà, bao gồm:
-
Hết thời hạn thuê và không tiếp tục gia hạn: Khi hợp đồng đã đến hạn nhưng một trong hai bên không có nhu cầu thuê tiếp.
-
Bên thuê hoặc bên cho thuê muốn chấm dứt hợp đồng thuê nhà trước thời hạn: Vì lý do cá nhân, tài chính hoặc nhu cầu sử dụng thay đổi, hai bên có thể thống nhất thanh lý hợp đồng thuê nhà trước hạn.
-
Nhà bị hư hỏng, giải tỏa hoặc thu hồi: Nếu tài sản cho thuê không còn khả năng sử dụng, hoặc nằm trong khu vực bị trưng mua, trưng dụng theo quyết định của cơ quan nhà nước.
-
Hợp đồng vi phạm quy định pháp luật: Chẳng hạn, cho thuê nhà ở xã hội không đúng đối tượng, hoặc vượt thẩm quyền cho thuê.
Trong những trường hợp này, việc thanh lý hợp đồng thuê nhà là cần thiết để đảm bảo quyền lợi của cả bên thuê và bên cho thuê.
>> Có thể bạn quan tâm: Mẫu thông báo chấm dứt hợp đồng thuê nhà trước thời hạn
Hết thời hạn thuê và không tiếp tục gia hạn thì cần thanh lý hợp đồng (Nguồn ảnh: JHouse)
2. Hết hạn hợp đồng thuê nhà mà không chịu trả nhà bị xử lý ra sao?
Khi bên thuê nhà không chịu thanh lý hợp đồng hoặc cố tình chiếm giữ nhà sau khi hết hạn thuê, hành vi này có thể bị xử lý theo ba cấp độ: hành chính, dân sự và hình sự tùy mức độ vi phạm.
Về hành chính
Theo quy định tại Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người thuê không trả lại tài sản thuê đúng hạn hoặc chiếm dụng trái phép tài sản có thể bị phạt hành chính từ 3 đến 5 triệu đồng, đồng thời buộc trả lại tài sản cho chủ sở hữu. Đây là biện pháp áp dụng khi hành vi chưa đến mức gây hậu quả nghiêm trọng hoặc chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Về dân sự
Nếu người thuê cố tình không thanh lý, không trả nhà hoặc gây thiệt hại về tài sản, chủ nhà có thể khởi kiện tại Tòa án nhân dân nơi có bất động sản. Căn cứ theo Bộ luật Dân sự 2015, hành vi này được coi là vi phạm nghĩa vụ hợp đồng, và chủ nhà có quyền yêu cầu:
-
Buộc chấm dứt hợp đồng thuê nhà
-
Yêu cầu bàn giao lại tài sản, thanh toán nợ thuê
-
Đòi bồi thường thiệt hại nếu hành vi làm hư hỏng hoặc gây mất mát tài sản.
Trong trường hợp bên thuê vẫn cố tình không hợp tác sau khi có bản án, chủ nhà có thể yêu cầu cơ quan thi hành án cưỡng chế trả nhà theo quy định pháp luật.
Về hình sự
Trường hợp nghiêm trọng hơn, nếu người thuê cố ý chiếm giữ nhà hoặc tài sản thuê sau khi bị yêu cầu trả, có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 176 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) - Tội chiếm giữ trái phép tài sản. Người vi phạm có thể bị phạt tiền, phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù đến 5 năm tùy theo mức độ thiệt hại.
Hết hạn hợp đồng thuê nhà mà không chịu trả nhà có thể bị xử lý theo 3 cấp độ (Nguồn ảnh: LeaseRunner)
3. Một số câu hỏi thường gặp
3.1 Hết hợp đồng thuê nhà có cần thanh lý không?
Câu trả lời là có, việc thanh lý là bước cuối cùng để khẳng định hai bên đã hoàn tất mọi nghĩa vụ, đồng thời giúp chủ nhà có cơ sở pháp lý cho các giao dịch tiếp theo. Biên bản thanh lý nên ghi rõ thời gian bàn giao, tình trạng tài sản, công nợ còn lại, và việc hoàn trả tiền cọc. Đây là chứng cứ quan trọng khi xảy ra tranh chấp về sau.
3.2 Ký hợp đồng thanh lý nhà cần lưu ý gì?
Trước khi đặt bút ký vào biên bản thanh lý hợp đồng thuê nhà, cả bên cho thuê và bên thuê cần nắm rõ những điểm sau để đảm bảo tính pháp lý, minh bạch và quyền lợi của mình trong giao dịch bất động sản:
-
Ghi rõ thông tin và lý do thanh lý
-
Đính kèm hợp đồng thuê và xem xét công chứng
-
Xác định đúng người đại diện ký kết
-
Kiểm tra kỹ hiện trạng tài sản (bên cho thuê)
-
Bảo vệ quyền lợi bên thuê nhà
-
Kiểm tra và thống nhất lần cuối trước khi ký.
Việc bên thuê nhà không chịu thanh lý hợp đồng là vấn đề phổ biến nhưng hoàn toàn có thể xử lý hiệu quả nếu chủ nhà nắm rõ quy trình pháp lý. Điều quan trọng là các bên phải giữ thái độ bình tĩnh, làm đúng thủ tục, không tự ý thay khóa hoặc xâm nhập tài sản, tránh vi phạm pháp luật ngược lại.
Ký hợp đồng thanh lý nhà cần lưu ý nhiều điểm để tránh rắc rối về pháp lý (Nguồn ảnh: Calibre Real Estate)
Bằng cách hiểu rõ thanh lý hợp đồng thuê nhà, nắm chắc các bước xử lý hành chính - dân sự - hình sự và chuẩn bị hồ sơ cẩn thận, chủ nhà sẽ bảo vệ quyền lợi của mình hợp pháp, nhanh gọn và an toàn. Hy vọng qua bài viết trên của Trọ mới, bạn đã biết cách xử lý khi bên thuê nhà không chịu thanh lý hợp đồng.
>> Các bài viết liên quan: