Chủ trọ lắp thêm thiết bị gì để không bị buộc ngừng hoạt động kinh doanh

Hoàn thiện hệ thống PCCC là yêu cầu bắt buộc để tiếp tục kinh doanh nhà trọ

Từ đầu năm 2025, câu chuyện về phòng cháy chữa cháy (PCCC) không còn là lời nhắc mang tính hình thức nữa. Đây đã trở thành yêu cầu bắt buộc mà mọi chủ nhà trọ, nhà ở nhiều tầng, chung cư mini hay công trình kết hợp kinh doanh lưu trú phải tuân thủ nếu muốn tiếp tục hoạt động.

Sau hàng loạt vụ cháy gây thiệt hại nghiêm trọng trong năm 2023–2024, Chính phủ đã ban hành Chỉ thị 19/CT-TTg ngày 24/6/2024, yêu cầu các địa phương siết chặt quản lý, đồng thời ấn định thời hạn đến ngày 30/3/2025 để toàn bộ cơ sở lưu trú hoàn thành việc khắc phục, trang bị, và nghiệm thu hệ thống PCCC. Những nhà trọ không đạt chuẩn sau mốc thời gian này sẽ bị tạm đình chỉ hoặc buộc ngừng kinh doanh cho đến khi khắc phục xong.

Song song đó, Luật Phòng cháy, chữa cháy và Cứu nạn, cứu hộ 2024 chính thức có hiệu lực từ năm 2025 cũng nhấn mạnh nguyên tắc “lấy phòng ngừa là chính”. Luật mở rộng trách nhiệm trực tiếp của chủ sở hữu công trình, bao gồm việc chủ động trang bị phương tiện, tổ chức tập huấn cho người thuê và đảm bảo lối thoát hiểm hoạt động hiệu quả.

Vì vậy, việc hoàn thiện hệ thống PCCC không chỉ là để “đối phó với quy định” mà là điều kiện sống còn để duy trì hoạt động kinh doanh hợp pháp. Nếu bị đình chỉ, chủ trọ không chỉ thiệt hại doanh thu hàng tháng mà còn phải đầu tư gấp nhiều lần để cải tạo, xin thẩm duyệt lại, chưa kể nguy cơ bị xử phạt hành chính hoặc hình sự nếu xảy ra sự cố.

Hình ảnh minh họa

Đầu tư cho PCCC là bảo vệ chính bản thân và người thuê trọ

Nhiều chủ trọ trước đây thường xem việc lắp đặt bình chữa cháy, báo khói hay đèn thoát hiểm là thủ tục mang tính “trang trí”. Tuy nhiên, những sự cố thương tâm xảy ra trong vài năm gần đây đã khiến quan điểm đó thay đổi hoàn toàn.

Một vụ cháy chỉ kéo dài vài phút có thể khiến toàn bộ tài sản tích cóp suốt nhiều năm bốc hơi. Nhưng điều đáng sợ hơn là mất mát về con người – điều không tài sản nào bù đắp được. Chính vì thế, đầu tư thiết bị PCCC thực chất là đầu tư cho sự an toàn và uy tín lâu dài. Người thuê hiện nay rất quan tâm đến yếu tố an toàn, và họ sẵn sàng trả giá cao hơn cho một nơi ở đảm bảo đầy đủ hệ thống phòng cháy, lối thoát hiểm, cửa chống cháy.

Ở góc độ quản lý, cơ quan chức năng cũng ngày càng thường xuyên kiểm tra định kỳ, đặc biệt tại các khu vực tập trung đông sinh viên, công nhân, hoặc nhà trọ nhiều tầng. Chủ trọ chủ động nâng cấp sớm không chỉ tránh bị xử phạt mà còn giảm áp lực khi bị kiểm tra đột xuất, đồng thời được xem là “cơ sở mẫu” tại địa phương.

Quy định mới đòi hỏi chủ trọ chủ động và chuyên nghiệp hơn

Nếu trước đây việc cho thuê phòng đơn thuần là hoạt động cá nhân nhỏ lẻ, thì từ năm 2025 trở đi, mô hình này đã dần chuyển hướng sang quản lý chuyên nghiệp. Các quy định mới không chỉ dừng ở việc có bình chữa cháy hay đèn thoát hiểm, mà còn yêu cầu lối thoát nạn thứ hai, ngăn tách khu vực để xe bằng vật liệu chống cháy, cửa thoát hiểm chịu nhiệt, và hệ thống báo cháy tập trung.

Một số địa phương như TP.HCM, Bình Dương, Đồng Nai, Đà Nẵng đã triển khai hướng dẫn cụ thể cho chủ nhà trọ. Lực lượng PCCC tại phường, xã trực tiếp xuống cơ sở khảo sát, hướng dẫn vị trí lắp thiết bị và cấp biên bản đạt chuẩn an toàn tạm thời nếu cơ sở hoàn thiện đủ yêu cầu cơ bản.

Điều đáng chú ý là các thiết bị PCCC hiện nay đã dễ tiếp cận hơn rất nhiều – giá thành hợp lý, dễ lắp đặt, có thể kết nối Wi-Fi để cảnh báo từ xa qua điện thoại. Những giải pháp như quả cầu chữa cháy tự động, hệ thống báo khói mini, hay đèn chiếu sáng sự cố thông minh đang trở thành lựa chọn phổ biến vì phù hợp với mô hình nhà trọ nhỏ, không cần cải tạo lớn.

Hoàn thiện PCCC không chỉ là tuân thủ – mà còn là lợi thế cạnh tranh

Ở thời điểm thị trường thuê trọ ngày càng khốc liệt, những dãy trọ đạt chuẩn PCCC lại trở thành “điểm cộng” trong mắt người thuê. Một nơi ở sạch sẽ, an toàn, có camera giám sát và hệ thống báo cháy đầy đủ luôn tạo cảm giác yên tâm hơn hẳn so với những khu trọ cũ kỹ, thiếu an toàn.

Nhiều chủ trọ tại các quận như Thủ Đức, Bình Tân, Gò Vấp đã chia sẻ rằng sau khi hoàn thiện PCCC và công khai chứng nhận kiểm định trên mạng xã hội, tỷ lệ lấp phòng tăng rõ rệt, thậm chí người thuê còn sẵn sàng trả cao hơn từ 200–500 nghìn đồng/tháng. Điều này cho thấy đầu tư PCCC không chỉ là chi phí, mà là khoản đầu tư sinh lời bền vững.

Hơn hết, chủ động tuân thủ giúp bạn tránh được rủi ro pháp lý và hình ảnh tiêu cực. Khi một vụ cháy xảy ra, không chỉ tài sản bị thiệt hại mà danh tiếng chủ trọ cũng có thể “bốc hơi” chỉ sau vài giờ. Trong khi đó, những người đi thuê hiện nay thường chia sẻ, đánh giá nơi ở rất nhanh trên mạng xã hội – vì vậy, một cơ sở an toàn và đạt chuẩn sẽ luôn được ưu tiên lựa chọn.

Hình ảnh minh họa

Thiết bị PCCC cơ bản mà chủ trọ nên lắp ngay

Dưới đây là những thiết bị cơ bản nhưng cực kỳ cần thiết giúp chủ trọ vừa đáp ứng yêu cầu pháp lý, vừa đảm bảo an toàn thực tế cho người thuê.

Bình chữa cháy xách tay và quả cầu chữa cháy tự động

• Bình chữa cháy bột hoặc CO₂: nên bố trí ở hành lang, khu vực bếp, cầu thang và tầng hầm gửi xe.
  Mỗi tầng ít nhất cần 1–2 bình, trọng lượng 4–8 kg.

• Quả cầu chữa cháy tự động: có thể treo ở khu vực trần hầm xe hoặc hành lang. Khi gặp nhiệt độ cao, quả cầu sẽ tự phát nổ, phun bột dập lửa nhanh chóng.

Một số chủ trọ chia sẻ, họ đã lắp 4 quả cầu chữa cháy (8 kg) tại tầng hầm, giúp phát hiện và xử lý đám cháy ngay từ giai đoạn đầu, giảm thiểu rủi ro lan rộng.

Hệ thống báo cháy tự động và đầu báo khói

Đây là thiết bị bắt buộc trong các công trình cho thuê lưu trú. Mỗi phòng nên có đầu báo khói và chuông báo cháy tập trung.
Hệ thống hoạt động liên tục 24/7, giúp phát hiện khói hoặc nhiệt bất thường và kích hoạt còi cảnh báo để người thuê kịp thoát nạn.

Chi phí lắp đặt hệ thống báo cháy hiện nay khá đa dạng, chỉ từ 10–15 triệu đồng cho dãy trọ 10–20 phòng. So với rủi ro mất mát do cháy, đây là khoản đầu tư nhỏ nhưng cực kỳ quan trọng.

Đèn chiếu sáng sự cố và đèn chỉ dẫn thoát nạn

Khi xảy ra cháy, điện thường bị ngắt. Đèn chiếu sáng sự cố và bảng chỉ dẫn thoát hiểm giúp người thuê dễ dàng xác định hướng thoát nạn trong khói dày hoặc bóng tối.
Đây là thiết bị đơn giản, giá rẻ, chỉ từ vài trăm nghìn đồng nhưng rất quan trọng để cứu mạng người.

Cửa chống cháy và vách ngăn khu vực nguy hiểm

Đối với nhà có tầng hầm để xe hoặc bếp chung, chủ trọ nên lắp cửa chống cháy ngăn cách khu vực nguy cơ cao với khu vực ở.
Cửa chống cháy thường chịu được lửa từ 60–90 phút, đủ thời gian để người trong nhà thoát ra ngoài và lực lượng cứu hỏa tiếp cận.

Ngoài ra, việc tách riêng hầm để xe bằng vách ngăn hoặc tường gạch cũng là yêu cầu được cơ quan PCCC nhấn mạnh.

Thang thoát hiểm và lối thoát nạn thứ hai

Một trong những tiêu chí bắt buộc để tránh bị đình chỉ là mỗi tòa nhà phải có ít nhất 2 lối thoát nạn độc lập.
Nếu công trình không thể mở thêm cầu thang cố định, chủ trọ có thể lắp thang sắt ngoài trời ở cuối hành lang, vừa tiết kiệm, vừa đạt chuẩn.

Trong thực tế, nhiều chủ trọ tại TP. Thủ Đức đã lắp thêm cầu thang sắt thoát hiểm giúp người thuê có thể di chuyển an toàn khi khói lan ở khu vực chính.

Hình ảnh minh họa

Mặt nạ phòng độc, nội quy phòng cháy cho người thuê

Ngoài thiết bị, ý thức người thuê cũng vô cùng quan trọng.
Chủ trọ nên:

• Trang bị mỗi phòng 1–2 mặt nạ lọc khói và hướng dẫn cách sử dụng.

• Niêm yết nội quy PCCC rõ ràng, trong đó nghiêm cấm sạc xe điện trong hầm, không cắm sạc điện thoại qua đêm, không dùng bếp điện công suất lớn trong phòng nhỏ.

• Bố trí bảng hướng dẫn thoát nạn tại mỗi tầng.

PC07 khuyến nghị: 4 hạng mục bắt buộc chủ trọ phải hoàn thiện

Theo hướng dẫn của Phòng Cảnh sát PCCC (PC07) TP.HCM, để được tiếp tục hoạt động sau ngày 30/3, chủ trọ cần đảm bảo 4 yêu cầu cơ bản sau:

1. Có ít nhất 2 lối thoát nạn độc lập.
   Nếu không đủ diện tích làm cầu thang, có thể bố trí thang sắt ngoài trời hoặc thang dây cứu hộ.

2. Ngăn cách khu vực để xe, bếp hoặc khu vực có nguy cơ cháy nổ cao với khu vực ở.
   Dùng tường gạch, vách ngăn hoặc cửa chống cháy.

3. Trang bị đầy đủ hệ thống báo cháy và phương tiện chữa cháy.
   Gồm đầu báo khói, chuông báo, bình chữa cháy, quả cầu tự động, họng nước chữa cháy (nếu có diện tích lớn).

4. Có đèn chiếu sáng sự cố, đèn chỉ dẫn thoát nạn và trang bị mặt nạ phòng độc.
   Đảm bảo hoạt động trong tình huống mất điện hoặc khói dày đặc.

Hoàn thành đủ 4 hạng mục này, chủ trọ sẽ được đánh giá đạt tiêu chuẩn an toàn tạm thời, không bị buộc ngừng hoạt động.

Lời khuyên cho chủ trọ trong giai đoạn “chạy nước rút”

• Liên hệ sớm với cơ quan PCCC địa phương để được hướng dẫn cụ thể, tránh đầu tư sai thiết bị.

• Ưu tiên các hạng mục quan trọng trước: lối thoát hiểm, cửa chống cháy, báo khói, bình chữa cháy.

• Tuyên truyền cho người thuê về an toàn điện, sạc xe, sạc pin và xử lý tình huống cháy.

• Lưu hồ sơ, hóa đơn, biên bản kiểm tra để chứng minh đã hoàn thiện đúng quy định.

Kết luận: Chủ động đầu tư hôm nay – An toàn và kinh doanh bền vững ngày mai

Đầu tư hệ thống phòng cháy chữa cháy không chỉ giúp tránh rủi ro bị ngừng hoạt động, mà còn thể hiện trách nhiệm của chủ trọ đối với người thuê và cộng đồng.

Với những thiết bị cơ bản như bình chữa cháy, báo khói, cửa chống cháy, thang thoát hiểm, mỗi chủ trọ đều có thể biến khu trọ của mình thành nơi an toàn, đáng tin cậy hơn – để kinh doanh bền vững và lâu dài.